Shqipëria Nënshkruan Marrëveshjet Artemis, I Bashkohet Nismës Ndërkombëtare për Eksplorimin Civil të Hapësirës
Shqipëria do të bëhet vendi i 73-të që i bashkohet Marrëveshjeve Artemis, një nismë ndërkombëtare thelbësore e udhëhequr nga Agjencia Amerikane e Aeronautikës dhe Hapësirës (NASA) dhe Departamenti Amerikan i Shtetit, e cila synon bashkëpunimin në eksplorimin civil të hapësirës. Ceremonia zyrtare e nënshkrimit është parashikuar të zhvillohet të hënën, më 21 shtator, në selinë e NASA-s në Uashington, D.C.
Në këtë ngjarje historike, që do të nisë në orën 12:00 sipas kohës së Uashingtonit (EDT), do të jenë të pranishëm përfaqësues të lartë të Shqipërisë. Ministri për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha, së bashku me Ambasadorin e Shqipërisë në Shtetet e Bashkuara, Ervin Bushati, do të përfaqësojnë vendin tonë. Nga ana amerikane, ceremoninë do ta drejtojë zëvendësadministratori i NASA-s, Matt Anderson, ndërsa do të marrin pjesë edhe zyrtarë të lartë të Departamentit Amerikan të Shtetit, duke theksuar rëndësinë e kësaj marrëveshjeje.
Marrëveshjet Artemis paraqesin një kornizë ndërkombëtare, duke përcaktuar një sërë parimesh thelbësore për eksplorimin civil të hapësirës. Objektivi kryesor i tyre është promovimi i sigurisë, transparencës dhe bashkëpunimit të koordinuar ndërkombëtar në të gjitha misionet e ardhshme drejt Hënës, Marsit dhe thellësisë së hapësirës. Kjo do të sigurojë një mjedis të qëndrueshëm dhe paqësor për aktivitetet hapësinore.
Këto marrëveshje u themeluan në vitin 2020, gjatë administratës së parë të Presidentit Donald Trump, me Shtetet e Bashkuara dhe shtatë vende të tjera si nënshkruesit fillestarë. Nisma erdhi në një kohë kur interesi global për eksplorimin e Hënës dhe zhvillimet e tjera hapësinore po rritej ndjeshëm, jo vetëm nga qeveritë, por edhe nga kompanitë private, duke theksuar nevojën për një kornizë rregullatore dhe bashkëpunuese.
Me anë të këtij nënshkrimi, Shqipëria forcon pozicionin e saj si një vend i angazhuar ndaj bashkëpunimit ndërkombëtar në fushat shkencore dhe teknologjike, duke u rreshtuar kështu me 72 shtete të tjera që kanë pranuar dhe angazhuar në parimet e eksplorimit dhe përdorimit paqësor të hapësirës. Për gazetarët e interesuar për të ndjekur ceremoninë me pjesëmarrje fizike, konfirmimi i pjesëmarrjes pranë NASA-s është i nevojshëm deri në orën 10:00 të mëngjesit të datës 21 shtator.