Marrëveshja paraprake mes SHBA-së dhe Iranit, pasiguritë thelbësore sfidojnë entuziazmin
Njoftimi i arritjes së një marrëveshjeje për t’i dhënë fund akteve armiqësore mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, ndonëse u prit me optimizëm, veçanërisht nga Presidenti amerikan Donald Trump, mbetet i mbështjellë nga një valë e thellë pasigurish. Kjo marrëveshje, e vlerësuar si një hap i rëndësishëm, vjen me pyetje kyçe ende pa përgjigje që mund të ndikojnë në qëndrueshmërinë e saj afatgjatë.
Pavarësisht entuziazmit të shprehur, një sërë çështjesh thelbësore mbeten të pazgjidhura. Ndër to, spikasin kufizimet për pasurimin e uraniumit dhe fati i stoqeve ekzistuese bërthamore të Iranit. Këto pika kritike pritet të diskutohen dhe zgjidhen në negociatat teknike që do të pasojnë gjatë 60 ditëve të armëpushimit të zgjatur.
Megjithatë, dekada përpjekjesh diplomatike për të bindur Iranin të heqë dorë nga ambiciet e tij bërthamore kanë treguar se nuk ka garanci, pavarësisht nga memorandume mirëkuptimi. Këshilli Suprem iranian për Sigurinë Kombëtare ka theksuar këtë pikë duke deklaruar se negociatat finale do të shtyhen derisa pala tjetër të përmbushë zotimet e bëra ndaj Republikës Islamike. Mënyra se si Irani i interpreton këto zotime do të jetë përcaktuese për ecjen përpara të marrëveshjes.
Ndërkohë, edhe tregu global i energjisë ka shprehur skepticizëm. Rifillimi i lëvizjes së naftës në Ngushticën e Hormuzit ka pak gjasa të kthejë situatën në nivelet e paraluftës shpejt. Lirimi i cisternave të bllokuara, heqja e minave dhe rivendosja e aksit të rregullt tregtar mund të kërkojnë javë të tëra për t’u organizuar, duke shtuar kështu një tjetër shtresë kompleksiteti.
Me pak ditë para nënshkrimit zyrtar të marrëveshjes nga të dyja palët, si Irani ashtu edhe Shtetet e Bashkuara kanë një dritare kohore për të zgjidhur detajet kyçe, të domosdoshme për suksesin e saj. Megjithatë, mbetet një rrezik i mirëfilltë që i gjithë procesi të dështojë, duke lënë pas një situatë edhe më të tensionuar në rajon.