Irani vendos rregulla të reja për kalimin e anijeve në Ngushticën e Hormuzit pas marrëveshjes me SHBA-në
Autoritetet iraniane kanë njoftuar një sërë procedurash të reja për anijet që synojnë të kalojnë nëpër Ngushticën strategjike të Hormuzit. Këto udhëzime vijnë në dritën e një marrëveshjeje paraprake të arritur me Shtetet e Bashkuara dhe parashikojnë ndryshime thelbësore në mënyrën e tranzitit për një periudhë 60-ditore.
Sipas njoftimit, i cili është raportuar nga agjencia Reuters, anijet do të lejohen të kalojnë nëpër ngushticë pa paguar asnjë tarifë për këtë periudhë dy-mujore. Megjithatë, një kusht kyç është paraqitja e detyrueshme e një kërkese zyrtare të paktën 48 orë përpara tranzitit të planifikuar. Autoritetet theksojnë se çdo kërkesë e paraqitur përmes “kanaleve jozyrtare” nuk do të merret në konsideratë, duke vënë theksin te rëndësia e respektimit të procedurave të reja.
Njoftimi sqaron se “tranziti nëpër Ngushticë do t’u lejohet vetëm anijeve që paraqesin një kërkesë në përputhje me kërkesat e nevojshme”. Kjo masë synon të rregullojë dhe formalizojë kalimin e mjeteve detare në një nga rrugët detare më jetike dhe më të ndjeshme gjeopolitikisht në botë.
Këto zhvillime pasojnë një rritje të ndjeshme të trafikut detar në Ngushticën e Hormuzit. Një ditë pas nënshkrimit të memorandumit paraprak të mirëkuptimit midis SHBA-së dhe Iranit, u regjistruan 25 kalime anijesh tregtare, një shifër pesë herë më e lartë se mesatarja ditore për dhjetë ditët e para të qershorit. Sipas të dhënave të gjurmimit të anijeve nga AXSMarine, ky shënoi numrin më të madh të kalimeve në një ditë të vetme, që prej 18 prillit kur u regjistruan 28 kalime gjatë një “dritareje” afatshkurtër për rifillimin e trafikut.
Ngushtica e Hormuzit, e cila lidh Gjirin Persik me ujërat ndërkombëtare të Detit të Omanit dhe ndodhet de facto nën kontrollin e Iranit, është thelbësore për transportin global të naftës. Megjithatë, dinamika e fundit gjeopolitike është ndërlikuar më tej. Bisedimet që ishin planifikuar të mbaheshin në Zvicër, të cilat do të shënonin fillimin e periudhës 60-ditore për zgjidhjen e çështjes së programit bërthamor të Iranit, janë shtyrë për një kohë të pacaktuar. Kjo vonesë hedh hije mbi përparimin e arritur pas nënshkrimit të memorandumit të mirëkuptimit midis Uashingtonit dhe Teheranit.